اختلال اضطراب جدايى نوعى اختلال روانى است كه در آن فرد به علت جدا شدن از خانه يا از افرادى كه به آن وابستگى عاطفى زيادى دارد به شدت مضطرب مىشود. اين اختلال مىتواند در جنبههاى مختلف زندگی(مثل عملكرد تحصيلى يا اجتماعى) نابسامانى شديدى به وجود آورد.
اضطراب جدايى در كودكانى كه براى اولين بار وارد مدرسه مىشوند، قابل پيش بينى است ولى تشخيص اين اختلال زمانى مطرح مىشود كه اضطرابى مفرط و نامتناسب با سطح تحول و هنگام جدايى از شخص مورد دلبستگى بروز پيدا كند.
اختلال اضطراب جدايى، شايعترين اختلال اضطرابى در كودكان زير ١٢ سال است. پريشانى در هنگام جدايى از مراقب، علامتى از رشد طبيعى است كه در تمام كودكان مشاهده مىشود، اما هنگامى كه پريشانى شديد باشد و يا تا دوره بعدى كودكى باقى بماند، اختلال اضطراب جدايى مطرح مىگردد. كودكان مبتلا به اين اختلال در زندگى روزمره خود با مشكلات اساسى مواجه هستند، چرا كه نسبت به جدا شدن از چهره اصلى دلبستگى بیميل بوده و بيم آن دارند كه براى آنها اتفاق ناگوارى بيفتد.
مطالعات نشان مىدهند اختلال اضطراب جدايى در صورت عدم درمان، انواعى از اختلالات روانى را در نوجوانى و بزرگسالى به دنبال خواهد داشت. اين افراد در معرض خطر بالاى ابتلا به اختلال وحشتزدگى، گذرهراسى، فوبى اختصاصى و فوبى اجتماعى، اختلال اضطراب تعميم يافته، اختلال وسواس فكرى- عملى، اختلال دوقطبى، اختلال درد و وابستگى به الكل قرار دارند. نرخ ابتلا به اختلالات افسردگى، اختلال استرس پس از سانحه و اختلال استرس حاد نیز افزايش میيابد.
علائم اختلال اضطراب جدایی در کودک
- امتناع از تنها خوابيدن
- كابوسهاى مكرر با موضوع جدايى
- نگرانى زياد هنگام جدايى از خانه يا خانواده
- نگرانى بيش از حد در مورد امنيت خود و خانواده
- نگرانى بيش از حد در مورد گم شدن یکی از اعضای خانواده
- امتناع از رفتن به مدرسه
- ترس و اكراه از تنها بودن
- دلدرد، سردرد يا ساير شكايات جسمى مكرر
- درد يا تنش عضلانى
- نگرانى بيش از حد در هنگام خوابيدن دور از خانه
- وابستگى شديد، حتى زمانى كه در خانه هستيد
- وحشت يا قشقرق در زمان جدايى از والدين يا مراقبان
تشخیص اختلال
برای اينكه فرزند شما مبتلا به اختلال اضطراب جدايى تشخيص داده شود، نگرانى يا ترس او از دورى از اعضاى خانواده بايد حداقل 4 هفته طول بکشد.
چه چیزی باعث بروز اختلال در کودک میشود؟
متخصصان معتقدندكه اختلال اضطراب جدايى ناشى از عوامل بيولوژيكى و محيطى است. كودك ممكن است تمايل به اضطراب را به ارث ببرد. عدم تعادل دو ماده شيميايى در مغز (نوراپینفرين و سروتونين) به احتمال زياد نیز در اين امر نقش دارد. كودك همچنين مىتواند اضطراب و ترس را از اعضاى خانواده و ديگران بيآموزد. يك رويداد آسيبزا نيز ممكن است باعث اختلال اضطراب جدايى شود.
همچنین در سبب شناسى اختلالات اضطرابى كودك، به نقش دلبستگى ناايمن كودك نسبت به مراقب اصلى تاكيد شده است. دلبستگى، پيوند يا گرههاى هيجاني پايدار بين دو فرد است، بهطورى كه يكى از طرفين كوشش مىكند نزديكى يا مجاورت با موضوع دلبستگى را حفظ كرده و به گونهاى عمل كند تا مطمئن شود كه اين ارتباط ادامه میيابد. بالبى در تاكيد بر اهميت ارتباط مادر و كودك معتقد است آنچه براى سلامت روانى كودك ضرورى است، تجربه يك ارتباط گرم، صميمى و مداوم با مادر يا جانشين دائم اوست، وى معتقد است بسيارى از اشكال روان آزردگیها و اختلالات شخصيت، حاصل محروميت كودك از مراقبت مادرانه و يا عدم ثبات رابطه كودك با چهره دلبسته است. وى بيان میكند كودكان، داراى تمايل ذاتى به نوعى از رفتارند كه افزايش نزديكى به مراقب را موجب شود.
درمان
درمان به سن، سلامت عمومى فرزند شما و همچنين علائم و شدت بيمارى بستگى دارد.
درمان اختلال اضطراب جدايى اغلب شامل تركيبى از موارد زير است:
– درمان شناختى رفتارى: اين درمان به كودك كمك مىكند تا ياد بگيرد كه چگونه اضطراب خود را بهتر مديريت كند. همچنين هدف از درمان، كمك به كودك براى تسلط بر موقعيتهايى است كه ممكن است منجر به اضطراب شود.
– خانواده درمانی: والدين نقش حياتى در هر درمانى دارند.
– داروها: داروهاى ضد افسردگى يا ضد اضطراب ممكن است به برخى از كودكان كمك كند تا احساس آرامش بيشترى كنند.
حرف آخر
به عنوان والدين، شما نقش كليدى در درمان فرزندتان داريد؛
- به فرزندتان اطمينان خاطر و حمايت خود را نشان دهيد.
- استقلال متناسب با سن او را تشويق كنيد.
- موقعيتهايى را كه ممكن است به فرزندتان استرس وارد كنند، تشخيص دهيد. دانستن اينكه چه چيزى به فرزندتان استرس وارد مىكند و برنامه ريزى از قبل مىتواند به شما در آماده سازى فرزندتان براى کنار آمدن با موقعیت استرسزا كمك كند.
- در مورد اختلال اضطراب جدايى فرزندتان با مدرسه فرزندتان همكارى كنيد تا با هم يك برنامه درمانى تهيه كنيد.
- به معلمان يادآورى كنيد كه فرزند شما در موقعيتهاى خاص به اطمينان خاطر و حمايت بيشترى نياز دارد.
در صورت افزایش شدت و تعداد علائم اضطراب، “روان من” همراه با بهترین روانشناسان در حوزهی کودک، برای ارائهی خدمات روانشناسی به صورت فردی و خانوادگی در کنار شماست. برای رزرو وقت اینجا کلیک کنید.
“آیندهی کودک شما، آیندهی ماست. برای او، برای شما، برای جامعه.”
